Wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych działają od 1 stycznia 2012 r. i stwarzają pacjentom poszkodowanym przez tzw. błędy lekarskie (w terminologii komisji: zdarzenia medyczne) alternatywną w stosunku do procesu sądowego drogę dochodzenia należnego im odszkodowania. Jednakże nie dla wszystkich jasne jest czym dokładnie może zająć się Komisja.
Kogo można “zaskarżyć” przed wojewódzką komisję?

Komisja zajmuje się węższym zakresem spraw niż sąd. Nie bada bowiem ani wszelkich możliwych roszczeń, które mogą powstać po stronie pacjenta w związku ze świadczeniem mu pomocy medycznej, ani też nie rozpatruje spraw przeciwko wszystkim rodzajom podmiotów leczniczych. Przed Komisją „skarżyć” można wyłącznie podmioty lecznicze prowadzące szpital (bez względu na to czy jest to szpital tzw. „prywatny”, akademicki czy też „państwowy” lub „samorządowy”). Oznacza to, że z tej drogi nie można skorzystać w przypadku gdy pacjent rości pretensje do przychodni, sanatorium, lekarza prowadzącego indywidualną praktykę lekarską, stomatologa lub innego podmiotu nie będącego szpitalem w rozumieniu prawa.

Zdarzenie medyczne

slajd2Ponadto, wojewódzkie komisje badają wyłącznie czy względem pacjenta doszło do tzw. zdarzenia medycznego. Nie jest to kategoria tożsama z używanym potocznie pojęciem „błąd lekarski” lub „błąd medyczny”. Zdarzenie medyczne to:

  • zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym,
  • uszkodzenie ciała,
  • rozstrój zdrowia lub
  • śmierć

będące następstwem:

  1. niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną diagnozy (jeśli spowodowała ona niewłaściwe leczenie lub opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby),
  2. leczenia (w tym wykonania zabiegu operacyjnego) albo
  3. zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.

Mamy więc tutaj kilka elementów. Pierwszym z nich jest zdarzenie w wąskim rozumieniu – nieprawidłowa diagnoza, leczenie, zastosowanie produktu lub wyrobu niezgodnie z aktualną wiedzą w medycynie. Drugim składnikiem jest szkoda w jednej z czterech postaci: zakażenie pacjenta, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć. Obydwa te elementy muszą pozostawać ze sobą w związku przyczynowo skutkowym, tzn. przykładowo rozstrój zdrowia jest następstwem wadliwie przeprowadzonego zabiegu operacyjnego. Dodatkowo w przypadku diagnozy musi ona sama w sobie wywoływać konsekwencje w postaci niewłaściwego leczenia lub jego opóźnienia. Nie będzie zatem zdarzeniem medycznym nieprawidłowa diagnoza postawiona przez np. niedoświadczonego lekarza, jeśli pacjent w istocie był zdrowy a na podstawie błędnej diagnozy nie wdrożono żadnego leczenia.

Warto zwrócić uwagę, że zdarzenie medyczne jest kategorią obiektywną. Komisja nie bada winy szpitala ani winy konkretnego lekarza lub pielęgniarki. Istotne jest to, czy postępowanie personelu medycznego szpitala w stosunku do pacjenta było prawidłowe z perspektywy obiektywnie definiowanych aktualnych standardów medycznych.

Czym Komisja się nie zajmuje?

Bardzo często pacjenci zgłaszają się do komisji wojewódzkich skarżąc się na złe traktowanie, naruszanie ich godności osobistej przez personel medyczny szpitali, brak informacji, ignorowanie próśb pacjenta lub jego rodziny, zbyt długie kolejki w oczekiwaniu na realizację świadczenia medycznego. Mimo, że wiele takich działań może kwalifikować się jako naruszenia praw pacjenta lub dóbr osobistych, to niestety w takich wypadkach wojewódzka komisja nie może zająć się sprawą. Często w takich sprawach komisja wydaje orzeczenie o braku zdarzenia medycznego ku rozgoryczeniu skarżącego pacjenta, który nie rozumie treści orzeczenia. Podkreślmy – wojewódzka komisja nie jest sądem i nie ma kompetencji do orzekania poza kwestią zaistnienia zdarzenia medycznego, czyli np. w sprawach dotyczących naruszeń praw pacjenta. Pacjent może w takich wypadkach szukać satysfakcji na drodze sądowej, bądź też zgłosić sprawę Rzecznikowi Praw Pacjenta.